\u00d6nce bir yanl\u0131\u015f anlamay\u0131 d\u00fczeltelim: Su burcu a\u011f\u0131r bir kaderin i\u015fareti de\u011fildir; bu ad y\u00fck\u00fcn alt\u0131nda ezilmeyi de\u011fil, y\u00fck\u00fc y\u0131kay\u0131p hafifletmeyi anlat\u0131r. Maya burcu Su (K’iche’ dilinde Toj), ad\u0131n\u0131 ar\u0131nd\u0131ran sudan al\u0131r: Tzolkin takviminin dokuzuncu G\u00fcn Burcudur ve ar\u0131nmay\u0131, \u015f\u00fckranla bedel \u00f6demeyi, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplulu\u011fun y\u00fck\u00fcn\u00fc hafifletmeyi temsil eder. Yucatek gelene\u011fi ayn\u0131 g\u00fcne Muluc der.<\/p>\n
Bu sayfaya bir arama sonucundan geldiyseniz b\u00fcy\u00fck ihtimalle \u015fu c\u00fcmleye rastlad\u0131n\u0131z: Su a\u011f\u0131r bir bur\u00e7tur. Saklayacak de\u011filim, gelenek Toj’u zorlu g\u00fcnlerden sayar. Ama ayn\u0131 gelenek ikinci bir c\u00fcmle daha kurar ve ben y\u0131llard\u0131r o ikinci c\u00fcmleyi daha \u00e7ok seviyorum: nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendi\u011finizde Su, Tzolkin’in en g\u00fczel bur\u00e7lar\u0131ndan biridir.<\/p>\n
Bu yaz\u0131da \u00f6nce Maya t\u00f6renlerindeki suya, sonra bu burcun bedel ve \u015f\u00fckran temas\u0131na bakaca\u011f\u0131z. A\u011f\u0131r sorusunu a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k konu\u015faca\u011f\u0131z; g\u00f6lgeyi ve 20 g\u00fcnde bir yap\u0131lan k\u00fc\u00e7\u00fck su rit\u00fcelini anlataca\u011f\u0131z. Konu\u011fumuz ise \u00f6mr\u00fcn\u00fc onarmaya adam\u0131\u015f bir 12 Su: Nobel \u00f6d\u00fcll\u00fc Aziz Sancar.<\/p>\n
Maya topluluklar\u0131nda su yaln\u0131zca i\u00e7ilmez; suya g\u00f6rev verilir. T\u00f6renlerde sudan toplumu ar\u0131nd\u0131rmas\u0131, temizlemesi ve uyuma kavu\u015fturmas\u0131 istenir. Toj g\u00fcn\u00fc do\u011fan ki\u015fi, gelene\u011fe g\u00f6re bu t\u00f6renlerdeki suyla ayn\u0131 amac\u0131 ta\u015f\u0131r: ailesinin, \u015fehrinin, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ortak y\u00fck\u00fcne dokunmak ve onu hafifletmek. Derinde bu burcun g\u00f6revi \u00fc\u00e7 kelimeye s\u0131\u011far: bar\u0131\u015f, ar\u0131nma, uyum.<\/p>\n
Toj ad\u0131n\u0131n bir de k\u00f6k anlam\u0131 var: \u00f6demek, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vermek. Bu bur\u00e7 alman\u0131n de\u011fil, geri vermenin burcudur. Bir yorumda g\u00fcne do\u011frudan adak ad\u0131 verilir. Kelime ilk duyu\u015fta \u00fcrk\u00fct\u00fcr ama Maya g\u00f6z\u00fcnde adak bir kay\u0131p de\u011fil, bir denge al\u0131\u015fveri\u015fidir: hayattan ald\u0131\u011f\u0131n\u0131za kar\u015f\u0131l\u0131k bir \u015fey sunars\u0131n\u0131z ve \u00e7ark b\u00f6yle d\u00f6ner. Su insan\u0131n\u0131n i\u00e7indeki o a\u00e7\u0131klanamaz verme iste\u011fi, kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z hizmet d\u00fcrt\u00fcs\u00fc buradan gelir.<\/p>\n
Y\u00f6n ailelerinde Su, Do\u011fu’nun \u00fcyesidir. Timsah<\/a>‘\u0131n ilk sular\u0131yla ba\u015flayan bu aile, Toj’a gelince ar\u0131nd\u0131ran suya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr; ayn\u0131 ailenin iki ucu, ayn\u0131 nehrin iki k\u0131vr\u0131m\u0131 gibidir.<\/p>\n D\u00fcr\u00fcst cevap: \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00f6revi a\u011f\u0131r. Kolektifin y\u00fck\u00fcn\u00fc ar\u0131nd\u0131rmaya gelen ki\u015fi, o y\u00fck\u00fcn bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kendi omzunda hisseder. Gelenek, Toj g\u00fcn\u00fc do\u011fanlar\u0131n hayat\u0131nda s\u0131navlar\u0131n, engellerin, kimi zaman sa\u011fl\u0131k ya da ge\u00e7im dalgalanmalar\u0131n\u0131n biraz daha s\u0131k g\u00f6r\u00fclebildi\u011fini s\u00f6yler. Ama c\u00fcmlenin devam\u0131 hep atlan\u0131r: ayn\u0131 hayat bu insanlar\u0131 \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc yapar. Bu bur\u00e7tan bu kadar \u00e7ok tan\u0131nm\u0131\u015f isim \u00e7\u0131kmas\u0131 tesad\u00fcf de\u011fildir; ak\u0131nt\u0131ya kar\u015f\u0131 y\u00fczen kol zamanla kal\u0131nla\u015f\u0131r.<\/p>\n \u015eimdi durup \u015funu net s\u00f6ylemem gerek: Maya gelene\u011finde iyi ya da k\u00f6t\u00fc bur\u00e7 yoktur; her burcun bir arma\u011fan\u0131, bir de \u00f6devi vard\u0131r. Siz burcunuz de\u011filsiniz. Toj bir h\u00fck\u00fcm de\u011fil, bir aynad\u0131r; harita da hi\u00e7bir zaman b\u00f6lgenin kendisi de\u011fildir. Ben a\u011f\u0131r kelimesini \u015f\u00f6yle okuyorum: a\u011f\u0131r y\u00fck, g\u00fc\u00e7l\u00fc omuza verilir. Su \u00e7\u0131kt\u0131ysa gelenek size zay\u0131f demiyor; tam tersini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n Su insan\u0131 ortalama bir insan de\u011fildir; gelenek bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yler. Yumu\u015fak huylu, al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc ve \u00e7al\u0131\u015fkand\u0131r ama i\u00e7inde risk almay\u0131 seven, hayal g\u00fcc\u00fc geni\u015f bir damar akar. Duygusald\u0131r, sezgileri g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr, kalbi romantiktir; bir odaya girdi\u011finde havay\u0131 ilk o koklar. Bana yazan okurlar aras\u0131nda en uzun mektuplar genellikle Su burcundan gelir. Duygu bu bur\u00e7ta k\u0131sa c\u00fcmleye s\u0131\u011fm\u0131yor.<\/p>\n Bu derinlik i\u015flendi\u011finde mesle\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Su, insanlarla duygusal ba\u011f kurmakta ustad\u0131r; iyi bir ileti\u015fimcidir ve duygusal zekas\u0131 geli\u015ftik\u00e7e \u00e7ok iyi bir y\u00f6netici, hatta lider olur, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu koltuklar teknik bilgiden \u00e7ok kalp okumak ister. G\u00f6rsel sanatlar da do\u011fal sahas\u0131d\u0131r: foto\u011fraf, sinema, resim. Geleneksel meslek listesi ise \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bi\u00e7imde rasyoneldir: matematik\u00e7i ve sosyal bilimci. Duygunun dengelendi\u011fi yerde zihin berrakla\u015f\u0131r. Su yata\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l bulursa, Su insan\u0131 da dengesini \u00f6yle bulur.<\/p>\n Su’nun birinci g\u00f6lgesi s\u00fcngerliktir. Odadaki her duyguyu emer: annesinin kayg\u0131s\u0131n\u0131, arkada\u015f\u0131n\u0131n \u00f6fkesini, memleketin kederini. G\u00f6revim temizlemek diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve herkesin y\u00fck\u00fcn\u00fc tek tek s\u0131rtlan\u0131r. Sonra bir g\u00fcn bakars\u0131n\u0131z, herkesi y\u0131kayan su kendisi bulanm\u0131\u015f. Ta\u015f\u0131nan y\u00fck payla\u015f\u0131lmazsa ar\u0131nd\u0131ran ki\u015fi bo\u011fulur; bu burcun en klasik hikayesi budur.<\/p>\n \u0130kinci g\u00f6lge duygunun ta\u015fmas\u0131d\u0131r. Su, yo\u011fun duygular\u0131n\u0131 \u00e7evresine yans\u0131tarak fark\u0131nda olmadan oday\u0131 y\u00f6netebilir; k\u0131rg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 eve sis gibi \u00e7\u00f6ker, sevinci bayram gibi yay\u0131l\u0131r. Gelenek bu y\u00fczden Su’nun s\u0131nav\u0131n\u0131 iki kelimeyle \u00f6zetler: \u00f6z denetim ve sorumluluk. Kastedilen duyguyu bast\u0131rmak de\u011fildir; o zaten suya baraj kurmakt\u0131r ve baraj bir g\u00fcn ta\u015far. Kastedilen, duyguya k\u0131y\u0131 \u00e7izmektir.<\/p>\n Mayalar\u0131n Toj i\u00e7in \u00f6nerisi hem zarif hem pratiktir: her 20 g\u00fcnde bir, kendi g\u00fcn\u00fcn\u00fcz olan Su g\u00fcn\u00fcnde k\u00fc\u00e7\u00fck bir rit\u00fcel yap\u0131n. M\u00fcmk\u00fcnse k\u00fc\u00e7\u00fck bir ate\u015f yak\u0131n; de\u011filse bir mum ya da t\u00fcts\u00fc de olur. Ba\u015f\u0131nda birka\u00e7 dakika durun ve o d\u00f6ng\u00fcde biriktirdiklerinizi tek tek b\u0131rak\u0131n: sizin olmayan kayg\u0131lar\u0131, ta\u015f\u0131maktan yoruldu\u011funuz dertleri, s\u00f6yleyemediklerinizi. Gelenek bu bur\u00e7ta duan\u0131n \u00f6zellikle g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funa inan\u0131r; kendiniz i\u00e7in, yak\u0131nlar\u0131n\u0131z i\u00e7in, \u00fclkeniz i\u00e7in dua edin. Bunu d\u00fczenli yapan Su’nun hayat\u0131 g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bi\u00e7imde ak\u0131\u015fkanla\u015f\u0131r.<\/p>\n \u0130kinci \u00e7are, gelene\u011fin tek kelimelik re\u00e7etesi: s\u00fcreklilik. Su damlaya damlaya de\u011fil, d\u00fczenli aka aka ar\u0131n\u0131r; ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0131rakmamak bu burcun kas\u0131d\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc duygusal zeka \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. Meditasyon, g\u00fcnl\u00fck tutmak, terapi; hangisi size uyuyorsa. Duyguya ad koymay\u0131 \u00f6\u011frenen Su, duygunun k\u00f6lesi olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p kaptan\u0131 olur. Bir de k\u00fc\u00e7\u00fck bir kural edinin: bir y\u00fck\u00fc s\u0131rtlanmadan \u00f6nce sorun, bu kimin y\u00fck\u00fc? Cevap siz de\u011filseniz, o y\u00fck i\u00e7in dua edin ve yere b\u0131rak\u0131n.<\/p>\n 8 Eyl\u00fcl 1946’da Mardin’in Savur il\u00e7esinde do\u011fan Aziz Sancar, Tzolkin say\u0131m\u0131nda 12 Su g\u00fcn\u00fcne denk gelir. 2015 Nobel Kimya \u00d6d\u00fcl\u00fc’n\u00fc neyle ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlay\u0131n: DNA’n\u0131n kendini onarma mekanizmalar\u0131n\u0131 ayd\u0131nlatt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in. Ar\u0131nd\u0131ran, temizleyen, onaran suyun burcundan bir bilim insan\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor ve \u00f6mr\u00fcn\u00fc h\u00fccrenin kendi temizlik sistemine ad\u0131yor. Bir burcun \u00f6z\u00fcyle bir kariyerin \u00f6z\u00fc nadiren bu kadar \u00fcst \u00fcste biner; bu \u00f6rne\u011fi anlat\u0131rken hala g\u00fcl\u00fcmserim. 12. ton da resme uyar: biriken eme\u011fi toplay\u0131p ustal\u0131\u011fa \u00e7eviren basamakt\u0131r.<\/p>\n Ya\u015fam A\u011fac\u0131’nda rehber koltu\u011funda Toprak<\/a> oturuyor. Ad\u0131na bakmay\u0131n, No’j saf zihindir; gelecekten fikir \u00e7eken ak\u0131l. Sancar’\u0131n olgunluk y\u0131llar\u0131na bilimin rehberlik etmesi bu kolun ders kitab\u0131 \u00f6rne\u011fidir. Gen\u00e7lik pozisyonunda ise Timsah var: k\u00f6klerin ve ya\u015fama tutunman\u0131n burcu. Sekiz \u00e7ocuklu bir \u00e7ift\u00e7i ailesinde ba\u015flayan hayat\u0131n Savur’dan Stockholm’e uzanmas\u0131, o k\u00f6kten gelen dayan\u0131kl\u0131l\u0131kla m\u00fcmk\u00fcn oldu.<\/p>\n Kamusal y\u00fcz\u00fc anlatan Erkek kolunda Gece duruyor: karanl\u0131ktan \u015fafak \u00e7\u0131karan bur\u00e7. Sancar’\u0131n ilk b\u00fcy\u00fck \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, \u0131\u015f\u0131kla \u00e7al\u0131\u015fan bir DNA onar\u0131m enzimi \u00fczerineydi; karanl\u0131\u011f\u0131n hasar\u0131n\u0131 \u0131\u015f\u0131kla tamir eden bir adam\u0131n kamusal kolunda Gece’nin oturmas\u0131, bu i\u015fin bana en \u00e7ok keyif veren ayr\u0131nt\u0131lar\u0131ndan biridir. Bir de \u015fu var: Nobel madalyas\u0131n\u0131 An\u0131tkabir’e ba\u011f\u0131\u015flad\u0131. Toj’un geri verme ve \u015f\u00fckranla \u00f6deme temas\u0131 i\u00e7in bundan temiz \u00f6rnek zor bulunur.<\/p>\n Ayn\u0131 burcun ba\u015fka tonlar\u0131 da tan\u0131d\u0131k. 4 Eyl\u00fcl 1981 do\u011fumlu Beyonc\u00e9 say\u0131mda 13 Su’dur; 13. ton bir burcun en y\u00fcksek voltaj\u0131d\u0131r ve sahnede on binlerce insan\u0131n duygusunu tek nehirde toplayan o g\u00fcc\u00fc a\u00e7\u0131klar. 9 Ekim 1940 do\u011fumlu John Lennon ise 10 Su; “Imagine”, kolektif bir ac\u0131y\u0131 \u015fark\u0131yla y\u0131kama denemesi olarak Toj’un el kitab\u0131na girebilir. Kendi a\u011fac\u0131n\u0131zdaki dokuz pozisyonu merak ediyorsan\u0131z Detayl\u0131 Rapor<\/a> hepsini tek tek anlat\u0131yor.<\/p>\n Gelenek Su’nun Jaguar, F\u0131rt\u0131na, Tohum ve di\u011fer Sularla rahat anla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Tohum ile ortakl\u0131\u011f\u0131 me\u015fhurdur: biri eker, \u00f6teki sular, bah\u00e7e ikisinin olur. Jaguar, Su’nun sezgi dilini \u00e7evirisiz anlar; F\u0131rt\u0131na kalabal\u0131\u011f\u0131 getirir, Su o kalabal\u0131\u011f\u0131 y\u0131kar ve yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n Onu b\u00fcy\u00fcten bur\u00e7lar Timsah, Y\u0131lan, Kam\u0131\u015f, Toprak ve yine Su’dur; bu liste Do\u011fu ailesinin ta kendisidir. Kendi ailesi Su’yu sarsmadan zorlar, zorlarken b\u00fcy\u00fct\u00fcr. Uyumsuz bur\u00e7 aramay\u0131n; Maya gelene\u011finde dinlendiren ili\u015fki de b\u00fcy\u00fcten ili\u015fki de makbuld\u00fcr. Yirmi burcun tamam\u0131 Maya bur\u00e7lar\u0131 rehberinde<\/a> sizi bekliyor.<\/p>\n Sevdi\u011finiz ki\u015fi bir Su ise ilk kural: duygusunu k\u00fc\u00e7\u00fcltmeyin. Bu kadar da abartma c\u00fcmlesi, bir Su’yu kapatman\u0131n en kestirme yoludur. Onun yerine sorun: bug\u00fcn ne ta\u015f\u0131yorsun, bir k\u0131sm\u0131n\u0131 bana verir misin? Y\u00fck\u00fc payla\u015f\u0131lan Su, evin en \u015fifal\u0131 insan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n Su bir \u00e7ocuksa ona duygular\u0131na ad koymay\u0131 \u00f6\u011fretin: buna \u00fcz\u00fcld\u00fcm, buna k\u0131zd\u0131m, bundan korktum. Duygusunu adland\u0131ran \u00e7ocuk, duygusunda bo\u011fulmaz. Bir Su ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsan\u0131z ekibin nab\u0131z i\u015flerini ona emanet edin: arabuluculuk, zor konu\u015fmalar, k\u0131rg\u0131n m\u00fc\u015fteriler. Ama i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fc de d\u00fczenli sorun; Su elindekini bitirmeden yenisini kabul edebilen bir bur\u00e7tur ve hay\u0131r demeyi \u00e7o\u011fu zaman ekip\u00e7e \u00f6\u011frenmek gerekir.<\/p>\n Su (K’iche’ dilinde Toj, Yucatek dilinde Muluc), Tzolkin takviminin dokuzuncu G\u00fcn Burcudur. Ar\u0131nmay\u0131, \u015f\u00fckranla bedel \u00f6demeyi ve toplulu\u011fun ortak y\u00fck\u00fcn\u00fc hafifletmeyi temsil eder.<\/p>\n Hay\u0131r. Maya gelene\u011finde iyi ya da k\u00f6t\u00fc bur\u00e7 yoktur; Su yaln\u0131zca g\u00f6revi a\u011f\u0131r bir bur\u00e7tur. Hayat\u0131 s\u0131navl\u0131 olabilir ama ayn\u0131 hayat onu \u00e7ok g\u00fc\u00e7lendirir ve g\u00f6revini kucaklad\u0131\u011f\u0131nda Tzolkin’in en g\u00fczel bur\u00e7lar\u0131ndan biri say\u0131l\u0131r.<\/p>\n Gelenek, her 20 g\u00fcnde bir gelen Toj g\u00fcn\u00fcnde k\u00fc\u00e7\u00fck bir ate\u015f yakmay\u0131, m\u00fcmk\u00fcn de\u011filse bir mum ya da t\u00fcts\u00fc e\u015fli\u011finde dua etmeyi \u00f6nerir. Ama\u00e7, o d\u00f6ng\u00fcde biriken y\u00fckleri d\u00fczenli olarak b\u0131rakmak ve ar\u0131nd\u0131r\u0131rken kendini de ar\u0131nd\u0131rmakt\u0131r.<\/p>\n Jaguar, F\u0131rt\u0131na, Tohum ve di\u011fer Sularla rahat anla\u015f\u0131r. Onu b\u00fcy\u00fcten bur\u00e7lar Timsah, Y\u0131lan, Kam\u0131\u015f ve Toprak’t\u0131r; bu liste Su’nun kendi y\u00f6n ailesi olan Do\u011fu’dur.<\/p>\n Burcunuzun Su olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 merak ediyorsan\u0131z do\u011fum tarihinizi \u00fccretsiz Maya Burcu Hesaplay\u0131c\u0131<\/a>‘ya yazman\u0131z yeterli. Su \u00e7\u0131karsa korkmay\u0131n; bu yaz\u0131y\u0131 bir kez daha okuyun ve yorumlara ilk b\u0131rakaca\u011f\u0131n\u0131z y\u00fck\u00fc yaz\u0131n. Sorular\u0131n\u0131z\u0131 da bekliyorum. \u00d6zellikle bu bur\u00e7ta konu\u015fmak, ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir ar\u0131nmad\u0131r.<\/p>\nSu Neden A\u011f\u0131r Bur\u00e7 Say\u0131l\u0131r?<\/h2>\n
Su Ki\u015fili\u011fi: Derin Nehir<\/h2>\n
G\u00f6lge Y\u00f6n\u00fc: Ba\u015fkas\u0131n\u0131n Y\u00fck\u00fcn\u00fc S\u0131rtlan\u0131p Bo\u011fulmak<\/h2>\n
\u00c7are: Ar\u0131nd\u0131r\u0131rken Kendinizi de Ar\u0131nd\u0131r\u0131n<\/h2>\n
Aziz Sancar: 12 Su’nun Onard\u0131\u011f\u0131 DNA<\/h2>\n
Su Hangi Bur\u00e7larla Uyumlu?<\/h2>\n
Su Burcuyla Ya\u015famak<\/h2>\n
S\u0131k\u00e7a Sorulan Sorular<\/h2>\n
Maya burcu Su ne demek?<\/h3>\n
Su k\u00f6t\u00fc ya da \u015fanss\u0131z bir bur\u00e7 mu?<\/h3>\n
Su burcunun rit\u00fceli nedir?<\/h3>\n
Su burcu kimlerle uyumludur?<\/h3>\n